Leervermogen wordt de bepalende factor voor succesvolle organisaties en economieën. Maar hoe krijg je medewerkers zo ver om actief met leren en ontwikkelen bezig te zijn? Zonder dat het initiatief steeds vanuit de organisatie moet komen? Een mogelijke versneller is het opleiden en inzetten van leerambassadeurs in organisaties. Een leerambassadeur maakt leervragen op een laagdrempelige manier bespreekbaar en wijst de weg.
Wat is een leerambassadeur?
Een leerambassadeur is medewerker in een organisatie die speciaal is opgeleid om collega’s te enthousiasmeren om aan de slag te gaan met leren en ontwikkelen.
De leerambassadeur heeft geen hiërarchische relatie en kan daardoor vanuit een peer-to-peer benadering het gesprek voeren met de collega’s (Sociaal Economische Raad, sd). Deze intercollegiale aanpak biedt een veilig vertrekpunt voor een medewerker om met leeractiviteiten aan de slag te gaan.
Deze werkwijze wordt voor het eerst in Engeland in de jaren 90 toegepast; daar noemen ze het een “union learning representative” kortweg “learning rep”. Deze naam komt voort uit de grote rol die werknemersorganisaties hebben bij het vormgeven van het programma. De learning rep probeert praktisch geschoolde collega’s in beweging te krijgen om zich te ontwikkelen (Woudstra, 2017).
In Nederland startten de eerste pilots in 2007 naar Engels voorbeeld in de metaalsector.
Hoe ziet het opleidingsprogramma eruit?
Het programma voor de leerambassadeur bestaat uit twee delen:
- De opleiding tot leerambassadeur;
- Aan de slag als leerambassadeur.
In het eerste deel krijgt de toekomstig leerambassadeur een opleidingsprogramma. Deze leert hierin alles over het leerambassadeurschap. Zo komt men te weten wat de verschillende rollen van een leerambassadeur zijn, de positie binnen de eigen organisatie, gesprekstechnieken, omgaan met weerstand en veel meer (CNV, sd).
Dit opleidingsprogramma is ontworpen vanuit blended learning principes (Last, 2021). Dit betekent dat een deelnemer aan het leerambassadeur programma afwisselend online en face-to-face leeractiviteiten uitvoert (Figuur 1).
Figuur 1 Interactie online en face-to-face leeractiviteiten.
De leeractiviteiten sluiten op elkaar aan en versterken elkaar. Een deelnemer bereidt online een trainingsdag voor en activeert op deze manier bijvoorbeeld de voorkennis (Rosenshine, 2012). Of kan door de voorbereiding met gerichte vragen komen tijdens de face-to-face bijeenkomst. Na afloop van de trainingsdagen voert de deelnemer verwerkingsopdrachten uit in de eigen organisatie.
Om de onlineleeractiviteiten vorm te geven wordt gebruik gemaakt van een leerplatform. Op dit leerplatform is alles te vinden dat de deelnemer nodig heeft om zich de rol van leerambassadeur eigen te maken en vorm te geven in de eigen organisatie. Via nudging wordt de leerambassadeur gedurende het programma geactiveerd (The University of Virginia’s Nudge4 Solutions Lab & ideas42). Dat kan met microlearning, opdrachten, een toolbox, intervisie en individuele coaching zijn. Daarnaast begeleidt en faciliteert een coach de leerambassadeur intensief.
Wat doet een leerambassadeur?
Een leerambassadeur promoot, verstrekt informatie, achterhaalt en ondersteunt op het gebied van leren en ontwikkelen. De leerambassadeur voert laagdrempelige en gelijkwaardige gesprekken met collega’s. Het kan zijn dat er weerstand zit op leren waar de leerambassadeur over praat. Maar het kan ook gaan om motiveren of doorverwijzen van collega’s.
De leerambassadeur praat zoveel mogelijk op onafhankelijke titel waarbij de behoefte van het individu centraal staat (Woudstra, 2017). Dit in tegenstelling met de behoefte van de organisatie en/of sector.
Wat is het mogelijke resultaat?
Door de inzet van leerambassadeurs is een hogere scholingsdeelname te verwachten. Vooral praktisch geschoolden hebben baat bij de inzet van leerambassadeurs omdat zijn op laagdrempelige wijze in aanraking komen met verschillende mogelijkheden.
Naast de hoger scholingsdeelname is ook een verbetering van de leercultuur in een organisatie een mogelijk resultaat. Leren en ontwikkelen wordt voor alle groepen in een organisatie bespreekbaar en beschikbaar.
Meer weten?
Je vindt informatie over leerambassadeurs op de volgende websites:
James Loopbaan – Leerambassadeurs
Bronnen
CNV. (sd). Leerambassadeurs: maak werk van leren binnen jouw organisatie! Opgeroepen op oktober 4, 2023, van CNV: https://www.cnv.nl/campagnes/leerambassadeurs-maak-werk-van-leren-binnen-jouw-organisatie/
Last, B. (2021, november 12). Blended learning en onderwijsontwerp. Opgeroepen op juli 14, 2023, van Onderwijskennis: https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/blended-learning-en-onderwijsontwerp
Rosenshine, B. (2012). Principles of Instruction. Research-Based Strategies That All Teachers Should Know. American Educator, 12-19, 39.
Sociaal Economische Raad. (sd). Leven Lang Ontwikkelen. Opgeroepen op oktober 4, 2023, van SER: https://www.ser.nl/nl/thema/leven-lang-ontwikkelen/voorbeelden/leerambassadeurs
The University of Virginia’s Nudge4 Solutions Lab & ideas42. (sd). Nudge Strategies to Improve Student Success in Online Learning. Charlotsville, Virginia: The University of Virginia.
Woudstra, L. (2017). Union Learning Reps in Nederland. Verleden, heden en toekomst. A-Advies.