Al tijdens de laatste economische crisis werd voorspeld dat Nederland op termijn tekorten aan technisch personeel zou gaan krijgen. Veel technisch opgeleide babyboomers stromen de laatste decennia uit en de aanwas op de scholen is te laag om deze tekorten aan gekwalificeerd personeel op te vangen. Om hier op in te spelen is in 2013 het Nationaal Techniekpact 2020 afgesloten door 60 bestuurders uit het onderwijs, het bedrijfsleven, van werkgevers, van werknemersorganisaties, de regio’s en het Rijk.
De aangepaste versie van het Techniekpact (2016) bevat 12 doelen waarmee men verwacht te kunnen voldoen aan de groeiende behoefte aan technisch personeel (Techniekpact, 2016). Zo moet bijvoorbeeld elke basisschool in ons land structureel wetenschap en technologie aanbieden in 2020.
Verder is ook TechniekTalent.nu opgericht; een samenwerkingsverband van negen technische sectoren in opdracht van werknemers- en werkgeversorganisaties. Het doel is om jongeren te enthousiasmeren voor de techniek om daarmee technisch talent te winnen voor de technische sectoren. TechniekTalent.nu doet dit samen met schoolleiders, decanen, docenten en leerkrachten én technische bedrijven. Door hen te inspireren, te adviseren en te faciliteren met kennis over integratie van techniek en technologie in het funderend onderwijs, en door de samenwerking tussen scholen en bedrijven te stimuleren (TechniekTalent.nu, 2015).
Niet al het geld om leerlingen voor techniek te interesseren is goed besteed vindt prof. dr. Rob Martens. Martens vindt dat de fundamentele problemen die onder het techniekonderwijs liggen niet worden aangepakt. Hij ziet echter wel een enorm potentieel in het sinds 2005 lopende project Technasium, een onderwijsvorm voor havo en vwo waarin een nieuw examenvak Onderzoek en Ontwerpen centraal staat (Martens, 2013).
Uit onderzoek blijkt dat 25% van de jongeren kiest voor een betatechnische opleiding op hbo-niveau en 36% op wo-niveau. Hiermee liggen deze cijfers hoger dan in 2007 – 2008 toen deze cijfers nog op respectievelijk 18 en 28% lagen. Voor instroom in het mbo is het beeld diffuser; alleen de niveau 3 instroom is met 30% gestegen ten opzichte van de score van 20% in 2007 (Techniekpact, 2018).
Dr. Hanno van Keulen, lector Leiderschap in Onderwijs en Opvoeding en Sabien Bouwmeester, als zelfstandige werkzaam voor TechniekTalent, nemen de aanwezigen mee in het onderzoeksprogramma “Leren van spel” waarvan de eerstgenoemde de hoofdaanvrager is. Dit programma richt zich op professionals die kinderen begeleiden in de leeftijd van 3 tot 7 jaar. Een onderdeel van het programma is de ontwikkeling van een beroepenspel voor kinderen waarin ze voor hen bekende scenario’s naspelen. Men kan hierbij denken aan het bouwen van bruggen of aan het runnen van een bouwmarkt. Door het naspelen van deze scenario’s ontwikkelen de leerlingen een positieve houding ten opzichte van wetenschap en technologie. Maar dat is niet het enige wat leerlingen opsteken van dit beroepenspel, ook functionele taal – en rekenopdrachten zijn een onderdeel.
Het onderzoek loopt op dit moment op 16 scholen (NWO, 2017). Van Keulen en Bouwmeester hopen met dit programma de interesse in wetenschap en technologie al op jonge leeftijd bij kinderen aan te wakkeren. Het programma sluit daarmee aan op de adviezen die prof. dr. Gravemeijer (2009) gaf tijdens zijn intreerede Leren voor later: toekomstgericht science- en techniekonderwijs voor de basisschool aan de Technische Universiteit Eindhoven (Gravemeijer, 2009).
Bronnen
Gravemeijer, K. P. (2009). Leren voor later : toekomstgericht science- en techniekonderwijs voor de basisschool. Eindhoven: Technische Universiteit Eindhoven.
Martens, R. (2013). Echt techniekonderwijs is wel leuk. Onderwijsinnovatie, 12 – 14.
NWO. (2017, februari 1). Leren van spel. Nieuwsgierigheid, zelfsturing en leren bij jonge kinderen in rijke spelsituaties. Opgeroepen op januari 7, 2019, van Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek: https://www.nwo.nl/onderzoek-en-resultaten/onderzoeksprojecten/i/65/27965.html
Techniekpact. (2016). Het Nationaal Techniekpact 2020. Inzet voor 2016 – 2020. Den Haag: Techniekpact.
Techniekpact. (2018, juni). Monitor Highlights 2018. Opgeroepen op januari 14, 2019, van Techniekpact: https://www.techniekpact.nl/cdi/files/61c6ff2194b08ac122c97918aeef22feeb5b78d4.pdf
TechniekTalent.nu. (2015). Vooruit met techniek. Strategisch plan TechniekTalent.nu. Woerden: TechniekTalent.nu.