Dr. Kim Dirkx is universitair docent bij het Welten-instituut en zij doet onder andere onderzoek naar ontwerprichtlijnen voor formatieve en digitale toetsen, naar de effecten van gespreid leren bij online onderwijs, naar het gebruik van rubrics en het geven van feedback. Voor haar proefschrift Putting the Testing-effect to the Test onderzocht Dirkx of het ophalen van informatie door middel van tussentijds toetsen een effectieve leerstrategie is voor middelbare scholieren (Dirkx K. J., 2014). De opgedane inzichten deelt zij met docenten en studenten onderwijswetenschappen.
In deze workshop van Dirkx staat het effectief leren door formatieve toetsing centraal. Formatieve toetsing kan ingezet worden bij effectief leren en het vindt plaats tijdens het onderwijs en het leren waarbij het leren gestimuleerd wordt door de intensieve wisselwerking tussen docent en student. Toetsing vindt daarmee niet alleen plaats na afronding van een leerproces, maar ook juist tijdens het leerproces om de vorderingen in het leerproces te kunnen volgen. Formatief toetsen heeft dan ook een belangrijke leerwaarde en stimuleert de zelfregulatie van de studenten. (Sluijsmans, Joosten – Ten Brinke, & Van der Vleuten, 2013).
Leerlingen studeren dus blijkbaar gerichter na een tussentijdse toets. Er wordt dan vooral extra aandacht besteed aan de onderdelen waarop slechter werd gescoord, met een betere prestatie op de eindtoets als resultaat (Dirkx K. J., 2014).
Een vergelijk resultaat is ook terug te vinden in onderzoek van McDaniel, Wildman en Anderson (2011). In dit onderzoek konden studenten zichzelf via online oefentoetsen voorbereiden op een eindtoets. In de onlinetoetsen was feedback verwerkt. De studenten die de oefentoetsen maakten, presteerden significant beter op de eindtoets dan de controlegroep (McDaniel, Wildman, & Anderson, 2011).
Studenten die leerstrategieën combineren, oefentoetsen en aantekeningen maken, bevorderen de opname in het lange termijn geheugen beter dan studenten die enkelvoudige leerstrategieën hanteren (Rummer, Schweppe, Gerst, & Wagner, 2017).
Bronnen
Dirkx, K. J. (2014, april 11). Putting the Testing-effect to the Test. Why and When is Testing Effective for Learning in Secondary School? Proefschrift. Heerlen, Limburg, Nederland.
McDaniel, M. A., Wildman, K. M., & Anderson, J. L. (2011). Using quizzes to enhance summative-assessment performance in a web-based class: An experimental study. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 18 – 26.
Rummer, R., Schweppe, J., Gerst, K., & Wagner, S. (2017). Is Testing a More Effective Learning Strategy Than Note-Taking? Journal of Experimental Psychology, 23, 293 – 300.
Sluijsmans, D., Joosten – Ten Brinke, D., & Van der Vleuten, C. (2013). Toetsen met leerwaarde. Een reviewstudie naar de effectieve kenmerken van formatief toetsen. Maastricht/ Heerlen: Programmaraad voor het Onderwijsonderzoek (NWO).


