Uit onderzoek blijkt dat studenten het herlezen van studieboeken, het nalezen van aantekeningen, teksten onderstrepen en markeren als leerstrategieën toepassen. Deze leerstrategieën zijn echter niet bewezen als succesvol. Meestal weten studenten niet wat effectieve leerstrategieën zijn. Hier kan de docent mogelijk uitkomst bieden door de studenten inzicht te geven in het effect van gespreid leren en het actief ophalen van informatie (Schwartz, 2017).
Tim Surma MSc, docent en promovendus, doet onderzoek naar effectieve leerstrategieën en hoe deze toegepast kunnen worden in de klas. In zijn presentatie staan een aantal onderwerpen centraal namelijk waarom zouden we nog iets leren, drie leerstrategieën, leerstrategie als instructie en hoe men ermee kan beginnen (Surma, 2018).
Met de opkomst van internet en google lijkt kennis helemaal niet meer belangrijk. Toch hangt het er in dit kader vanaf of je als lerende een noviet of een expert bent omdat de laatste over veel relevante schema’s beschikt om zelfstandig te kunnen leren. Een noviet beschikt nog niet over dergelijke schema’s en heeft dan ook veel cognitieve capaciteit nodig om een probleem op te lossen (De Bruyckere, Kirschner, & Hulshof, 2016). Surma vindt daarom het verwerven van kennis een belangrijk aspect van het leren. Zeker omdat het helpt bij het verder ontwikkelen van het kennisniveau van een lerende.
De drie leerstrategieën die de laboratoriumexperimenten succesvol overleefd hebben zijn gespreid leren (distributed practice), het actief ophalen van informatie (retrieval practice) en het toepassen van het geleerde in nieuwe contexten (interleaved practice) (Dunlosky, Rawson, Marsh, Nathan, & Willingham, 2013). De docent heeft een belangrijke rol bij het implementeren van deze effectieve leerstrategieën in het leerproces van studenten. Zo kunnen de leerstrategieën als instructie in de klas gebruikt worden. Surma geeft van hiervan een aantal voorbeelden zoals herhaling, cumulatief toetsen, spiraalcurriculum, spelen van quizjes, online zelftesten, herschikking oefenreeksen, diagnosetesten, etc. (Surma, 2018).
Uit onderzoek van Den Ouden (2017) blijkt dat docenten wel bekend zijn met leerstrategieën maar ze in de praktijk nauwelijks toepassen (Den Ouden, 2017). Ook blijkt dat de meest effectieve leerstrategieën, gespreid leren en jezelf testen, nog onvoldoende worden behandeld in de handboeken van de Nederlandse en Vlaamse Lerarenopleidingen (Surma, Vanhoyweghen, Kirschner, & Camp, 2018). Met de uitgewerkte voorbeelden van Surma kunnen docenten de leerstrategieën in de onderwijspraktijk toepassen.
Bronnen
De Bruyckere, P., Kirschner, P., & Hulshof, C. (2016). Jongens zijn slimmer dan meisjes. 35 mythes over leren en onderwijs. Culemborg: Lannoo Campus | AnderZ.
Den Ouden, R. (2017). Kennis en gebruik van evidence-based leerstrategieën binnen techniekonderwijs op het mbo. Heerlen: Open Universiteit.
Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving Students’ Learning With Effective Learning Techniques: Promising Directions From Cognitive and Educational Psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14, 4 – 58.
Schwartz, K. (2017, mei 21). Why Teachers Should Help Students Learn Effective Study Strategies. Opgeroepen op november 6, 2018, van Mindshift: https://www.kqed.org/mindshift/48139/why-teachers-should-help-students-learn-effective-study-strategies
Surma, T. (2018, november 8). Wat is de rol van de docent bij het toepassen van effectieve leerstrategieën. Opgehaald van SlideShare: https://www.slideshare.net/TimSurma1/wetenschap-vh-leren-conferentie-effectief-leren/4
Surma, T., Vanhoyweghen, K., Kirschner, P., & Camp, G. (2018). Effectief leren in de handboeken van lerarenopleidingen. Onderwijsinnovatie, 36 – 38.