Er zijn vele loopbaaninstrumenten in gebruik. Maar welke? Wat doen ze? Hoe werken ze? En hebben mensen er ook echt wat aan? Praktijkgerichte onderzoekers van de HAN en Saxion inventariseerden en analyseerden beschikbare loopbaan tools en kwamen tot aanbevelingen voor het ideale loopbaan instrument.
Onder de titel “Loopbaan APK’s gekeurd. Aan de slag ermee” werd dinsdag 14 mei 2019 een bijeenkomst georganiseerd door Saxion Hogeschool en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Met deze titel wringt toch wel enigszins de schoen, want hoewel een APK een herkenbare term is voor een periodieke keuring van een auto, is de ontwikkeling van een loopbaan van gemiddeld ongeveer 45 – 50 jaar toch moeilijk hiermee te vergelijken.
De bijeenkomst was bedoeld voor onderzoekers, beleidsmakers en -medewerkers, loopbaanadviseurs, vakbonden en werkgevers, HR-medewerkers, O&O fondsen en inkopers van loopbaan instrumentarium.
Het dagvoorzitterschap lag in handen van prof. dr. Annet de Lange (HAN / OU). Zij inventariseert online bij het publiek wat wordt verstaan onder een Loopbaan APK. Dat levert een interessante woordwolk op.
Dr. Jos Sanders (HAN) neemt het stokje van De Lange over. Hij stelt dat loopbaaninstrumenten nodig zijn om inzicht te krijgen in de (mis)fit met de functie en/of de arbeidsmarkt. Als sleutels tot Leven Lang Ontwikkelen (LLO) worden genoemd het inzicht in de verouderde kwalificaties, motivatie LLO en duurzame inzetbaarheid, toegankelijke routes en goede professionele begeleiding.
De dynamiek om te werken aan de loopbaan is afkomstig vanuit de mens (self-awareness) en/of de arbeidsmarkt (opportunity awareness), zo begint drs. Jouke Post zijn verhaal. Hij neemt de zaal mee in de opzet en resultaten van het onderzoek naar de loopbaaninstrumenten (Sanders, Post, Nijman, Detaille, & Buijs, 2019). Het explorerende onderzoek bestaat uit een literatuurstudie, interviews en online vragenlijsten.
Voor het onderzoek is een Loopbaan APK als volgt gedefinieerd: instrumentarium dat een individu helpt inzicht te krijgen in de actuele waarde van de eigen skills voor de huidige en toekomstige arbeidsmarkt en dat helpt om toekomstgerichte loopbaankeuzes te maken (Sanders et al., 2019).
De respondenten geven als doelstelling van een Loopbaan APK aan dat deze dient bij te dragen aan bewustwording en zelfinzicht maar ook aan het stimuleren van eigen regie en een actieve houding. Toch blijkt het gebruik van loopbaaninstrumenten nog wel vaak voorbehouden aan grote organisaties, aan werkenden en aan medewerkers en organisaties die naar aanleiding van cao-afspraken loopbaaninterventies kunnen kiezen.
De onderzoekers doen verschillende aanbevelingen voor de toekomst. Zo adviseert men om tot een heldere definitie te komen en aandacht te schenken aan het belang van loopbaaninstrumenten voor de arbeidsmarktpositie. Vanuit internationaal perspectief draagt het gebruik van loopbaaninstrumenten bij aan Labour Market Intelligence (LMI). Professionele (onafhankelijke) ondersteuning en laagdrempeligheid zijn noodzakelijk voor het succes van een loopbaaninstrument. Tot slot stellen de onderzoekers dat er aandacht dient te komen voor de effectiviteit van het loopbaaninstrument en competenties van de eindgebruiker (Sanders et al., 2019).
Het eerste exemplaar van het rapport wordt symbolisch overhandigd aan Gert-Jan Buitendijk, Directeur-Generaal van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Buitendijk benadrukt het belang van beweging van werkgevers en werknemers op de arbeidsmarkt en dit sluit aan bij ambitie van het kabinet. Het kabinet wil de leercultuur stimuleren en fiscale voorzieningen treffen om deze leercultuur te ondersteunen.
Ronald Snep, directeur van Drukkerij Snep en Caroline Krul, senior loopbaanprofessional vertellen in boeiende pitches ervaringsverhalen uit de praktijk. Snep heeft zijn hele bedrijf laten werken met loopbaaninstrumenten en ziet hier duidelijke de voordelen van. Krul heeft vooral ervaring met loopbaaninterventies bij oudere werknemers zoals het ontwikkeladvies.
Na de pauze start de paneldiscussie onder leiding van De Lange. Hieraan nemen Henri Gesink (Noloc), Adriana Stel (DOORZAAM/samenwerkende O&O fondsen), Piet Fortuin (CNV), Renske Rietbergen (AWVN) en Geert-Jan Waasdorp (Intelligence Group) deel. Gesink stelt dat een loopbaaninstrument voor alle werknemers toegankelijk moet zijn. Stel vindt dat loopbaaninstrumenten als integraal onderdeel van de duurzame inzetbaarheidsdiscussie gezien moeten worden. Fortuin ziet kansen voor de regierol van vakbeweging als het gaat om loopbaaninstrumenten en pleit voor een individuele leerrekening. Rietbergen vindt juist de laagdrempeligheid belangrijk zodat werkenden allereerst inzicht krijgen in de ontwikkeling van de loopbaan voordat dat er een loopbaaninterventie plaatsvindt door middel van een loopbaaninstrument. Waasdorp pleit voor up to date datamanagement zodat er beter geschakeld kan worden als het om de kansen op de arbeidsmarkt gaat.
Yvonne Bernardt (SER) neemt de zaal mee in de rol die de SER heeft als aanjager op het terrein van Leven Lang Ontwikkelen. De SER wil door middel van de actieagenda LLO vooral de verschillende initiatieven met elkaar verbinden en de belemmeringen voor het ontwikkelen van een leercultuur in Nederland wegnemen.
De Lange eindigt met een laatste poll: “Wat is uw belangrijkste geleerde les van deze bijeenkomst?” De woordwolk van deze poll geeft als belangrijkste vier kernwoorden bewustwording, doen, verbinden en voor iedereen aan. Hiermee sluit Annet de Lange deze leerzame en inspirerende bijeenkomst af.
Bronnen
Sanders, J., Post, J., Nijman, D., Detaille, S., & Buijs, E. (2019). Loopbaan APK’s gekeurd. Inventarisatie van instrumenten voor loopbaanchecks en Loopbaan APK’s. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en Saxion Hogeschool.